Cách Trung Quốc Giải Quyết Vấn Đề Nóng Bức Mùa Hè Không Cần Điều Hòa

Mùa hè tại nhiều thành phố lớn của Trung Quốc đang chứng kiến những con số kỷ lục về nhiệt độ. Việc hàng triệu máy lạnh cùng hoạt động đồng loạt đã tạo ra áp lực lớn cho hệ thống điện năng. Thay vì khuyến nghị người dân lắp đặt thêm điều hòa, các nhà quy hoạch đô thị tại đây đã thực hiện một cuộc cách mạng: Xây dựng hệ thống làm mát tập trung cho toàn thành phố.

Hệ thống làm mát đô thị hiện đại

Thay vì mỗi tòa nhà tự trang bị hệ thống làm lạnh riêng, Trung Quốc đã triển khai các trạm năng lượng tập trung lớn để sản xuất nước lạnh.

• Nguyên lý hoạt động: Nước lạnh từ các trạm sẽ được dẫn qua mạng lưới ống ngầm rộng lớn, phục vụ cho văn phòng, trung tâm thương mại và khu dân cư, giúp hấp thụ nhiệt và làm mát không khí. Sau đó, nước ấm sẽ quay lại trạm để bắt đầu chu trình mới.
• Hiệu quả đã đạt được: Tại khu hợp tác kinh tế Thâm Quyến, hệ thống này đã làm mát cho 2,75 triệu mét vuông sàn, tiết kiệm 130 triệu kWh điện và giảm 130.000 tấn khí thải CO2 mỗi năm. Mô hình tương tự tại Quảng Châu kết nối 8 trạm năng lượng, với công suất làm lạnh lên tới hơn 200.000 tấn.

Sử dụng công nghệ tích trữ băng và lòng đất

Để giải quyết tình trạng quá tải điện vào ban ngày, Trung Quốc đã áp dụng chiến lược “sản xuất băng vào ban đêm và sử dụng vào ban ngày”. Vào ban đêm (thời điểm giá điện thấp), các trạm năng lượng hoạt động tối đa để sản xuất và tích trữ đá lạnh. Vào ban ngày (thời điểm cao điểm), lượng băng này sẽ được xả ra để làm mát dòng nước cung cấp cho toàn thành phố, nhằm giảm tải cho lưới điện. Tại trung tâm hành chính mới của Bắc Kinh, người ta còn khai thác sự ổn định của nhiệt độ lòng đất để làm mát vào mùa hè và sưởi ấm vào mùa đông, kết hợp tái sử dụng nước thải đã xử lý để tạo nên một hệ sinh thái tuần hoàn.

Trí tuệ nhân tạo trong việc phân phối không khí mát

Để điều phối mạng lưới ống dẫn rộng lớn này, Trung Quốc đã áp dụng các thuật toán trí tuệ nhân tạo (AI) như một “bộ não” điều khiển:

• AI sẽ tự động phân tích dữ liệu khí tượng, dự báo biến động của lưới điện và mật độ người trong các tòa nhà.
• Từ những dữ liệu này, hệ thống có thể tự động quyết định thời điểm nào cần tăng tốc sản xuất hay xả băng dự trữ mà vẫn đảm bảo thoải mái cho người sử dụng.

Cuộc cách mạng về làm mát tại Trung Quốc phản ánh sự chuyển mình trong tư duy kiến trúc: không còn xem việc làm mát là trách nhiệm của từng hộ gia đình, mà là một phần hạ tầng kỹ thuật cần có của đô thị. Sự đồng bộ từ không gian ngầm cho đến các trạm năng lượng mặt đất giúp các thành phố lớn tại đây tự tin trong việc vận hành an toàn và thân thiện với môi trường ngay cả khi thời tiết cực đoan.